STOWARZYSZENIE LOTNICTWA
EKSPERYMENTALNEGO

EAA 991

  • Linki

    • aph.org.pl

      Aeroklub Podhalański im. Leopolda Kwiatkowskiego Nowy Sącz

    • dlapilota.pl

      Portal lotniczy - najnowsze informacje dotyczące lotnictwa na świecie oraz w Polsce.

    • Samoloty Samoloty w Lotnictwie Polskim
    • Eagle Portal lotniczy nie tylko dla orłów
    • Eagle FlyingTV.pl - filmy lotnicze - telewizja lotnicza promująca lotnictwo i sporty lotnicze.
  • Stowarzyszeni w RWD

Pierwsze loty nad Tatrami ( cz. I )

Pierwsze loty nad Tatrami ( cz. I )

Najnowszy kwartalnik TPN "Tatry" ( nr 1 / 2012 ) przypomniał zdarzenie sprzed 90 lat - pierwszy udokumentowany w pełni przelot polskiego samolotu nad Tatrami i to w zimie ( 21 02 1922 r ) i w ramach imponującej jednak wyprawy.
Czy był to rzeczywiście pierwszy ponadtatrzański lot człowieka? Oczywiście nie i należy sięgnąć do czasów wcześniejszych, może i nawet dużo wcześniejszych.
Baśni i legend o tych, co wykradli ptakom czy bogom tajemnicę unoszenia się w powietrzu jest i w naszym kraju sporo. Wśród nich jedna warta zapamiętania. Z powodu powiązania z faktami i osobą o stuprocentowej autentyczności. A osobą był brat Cyprian z położonego na prawym, słowackim brzegu Dunajca Czerwonego Klasztoru, naprzeciw skalnego masywu Trzech Koron w Pieninach. Brat Cyprian ( imię zakonne ) pochodził najprawdopodobniej z Niemców Spiskich i żył w konkretnym okresie lat 1724 - 1775 ) a po studiach we Wrocławiu wstąpił ok. 1756 r do zakonu kamedułów. W Czerwonym Klasztorze prowadził aptekę, więc musiał zajmować się farmacją, pewnie i alchemią i choć kameduła, ruchliwy był jak kapucyn. Pozostały po nim zielnik, dziś w Muzeum Narodowym w Bratysławie, zawiera 283 rośliny, w tym kilkadziesiąt tatrzańskich i pienińskich. Braciszek góry musiał znać dobrze, stosunki w przyrodzie badał, nie tak niedorzeczny pozostały po nim przekaz o locie na sporządzonych skrzydłach z Trzech Koron na dziedziniec klasztoru. A mówiono też, że miał dotrzeć powietrzem aż nad Morskie Oko w Tatrach.

Pytanie: Możliwe to Morskie Oko?
- Nie!
- A do nieodległego i 500 metrów niżej Czerwonego Klasztoru?
No właśnie, teoretycznie. hm. ale nic o tym w kronikach czy prasie, która już wtedy egzystowała. Poza zapiskiem przeora Krystiana Genesischa z Kieżmarku w 1807 roku.
Ale.
W czasach już całkiem nowożytnych, w latach 1866 - 69 inny "Ikar znad Dunajca", Jan Wnęk z Odporyszowa w Tarnowskiem uświetniał odpusty lotami z wieży kościelnej na skrzydłach własnej roboty. Na dość duże odległości podobno. Pisały o tym gazety, ale traktowano to jak news o narodzinach cielęcia z dwoma głowami i tyle. I dziś o Wnęku wiemy nie więcej niż o latającym mnichu z Pienin. Więc?
Zaledwie kilka lat po śmierci Cypriana nastąpił pierwszy lot balonem. W wieku XIX aerostaty były już w użyciu dość powszechnym, ciekawe że nie zaspokoiło to dążeń człowieka do opanowania przestworzy. Prace nad aparatem latającym cięższym od powietrza trwały permanentnie na całym świecie.
Aż do pomyślnego finału, choć dopiero na progu XX wieku.
Natomiast pierwszego przelotu przez Tatry dokonano jednak przy pomocy balonu wolnego. 23 czerwca 1905 r dwuosobowa załoga wojskowa wystartowała z Twierdzy Kraków i po osiągnięciu 2500 m wysokości, korzystając z pomyślnego wiatru przeleciała nad główną granią, lądując w pobliżu Spiskiej Białej. Zauważmy, że ów pułap 2500 m był poniżej najwyższych szczytów Tatr, przewyższających 2600 m n.p.m. Więc było i pewne ryzyko.
Najsławniejszym jednak lotem balonowym nad Tatrami miał być w 1938 r start do stratosfery polskiego balonu "Gwiazda Polski" - próba bicia rekordu wysokości. Poprzedni z 1935 r wynosił 22 km. Start balonu wysokiego na 120 m musiał się odbyć w idealnych warunkach pogodowych. Dlatego na miejsce wybrano Dolinę Chochołowską w Tatrach . Niestety, podczas napełniania powłoki gazem zerwał się wiatr. Podczas pospiesznego opróżniania balonu nastąpił niewielki wybuch gazu, który uszkodził powłokę. Następny start miał się odbyć za rok, ale historia zadecydowała inaczej.
A pierwszy przelot przez grań Tatr balonu na ogrzane powietrze nastąpił dopiero w 1997 r.
Start z Cyrhli Toporowej z lądowaniem w Mienguszowcach.
(cdn)

Galeria

xxxTrzy Korony z dziedzińca Czerwonego KlasztoruI Czerwony Klasztor ( strzałka ) z Trzech KoronJeśli poleciał, to z dogodniejszego dla wyjścia i skoku Ganku pod szczytemOdtworzona cela brata CyprianaZnaczek okolicznościowy z 1938 roku
13 kwietnia 2012 r.

Copyright © by Stowarzyszenie Lotnictwa Eksperymentalnego EAA 991

Naszą stronę czytano 399243 razy